Linie obrony - fortyfikacje

Ten najstarszy pierścień fortyfikacji w wyniku dalszej rozbudowy twierdzy przejął rolę pozycji wsparcia (śródszańca) głównej pozycji obrony tworzonej przez dalej wysunięte (nowsze) obiekty. W obszarze pozycji wsparcia znalazły się także zbudowane później obiekty np. prochownie w Terespolu, z których jedna zlokalizowana w pobliżu obecnego drogowego przejścia granicznego nie zachował się w ogóle. Ponadto pozycję wsparcia sukcesywnie rozbudowywano tworząc liczne obiekty międzypola m.in. stanowiska artyleryjskie, czy też forty piechoty np. w Lechutach Dużych. Większość tych obiektów ze względu na półstały charakter nie przetrwała próby czasu. Tylko wnikliwe oko obserwatora oraz wsparcie materiałami źródłowymi pozwala jeszcze odnaleźć słabo widoczne relikty tematach budowli. Rozbudowywano też intensywnie sieć połączeń drogowych (rokadowych) mających zapewnić sprawne przemieszczanie zaopatrzenia na obszarze zapola. Większość tych dróg jest nadal wykorzystywana nie tylko w ruchu lokalnym. Cześć z nich funkcjonuje nadal w praktycznie niezmienionej pierwotnej formie.

W 1912 r. został zatwierdzony kolejny plan modernizacji twierdzy zakładający rozbudowę twierdzy o kolejny pierścień fortyfikacji zewnętrznych. Nową pozycję główną miał stanowić umocniony pierścień o promieniu 7 km od centrum twierdzy i 2,5 - 3 km od istniejącej linii fortów. Nowym 12-fortom nadano oznaczenia literowe (rosyjskie): А, В, Г, Е, Ж, 3, И, К, Л, М, N, О. Do głównej pozycji obronnej dołączono także zmodernizowane "stare" fortu VIII i X. Starym zmodernizowanym fortom zmieniono nazwy. Fort VIII zyskał oznaczenie "Б", a Fort X nazwano "D".

Na terenie Przedmościa Terespolskiego powstały forty oznaczone: (ros. И) I – Fort Żuki, (ros. Л)  L – Fort Lebiedziew, K – Fort Kobylany, O – Fort Koroszczyn. Ostatni z zaplanowanych fortów tj. zlokalizowany na odcinku północnym Fort (ros. H) N –Ogrodniki nie powstał. Obronę tego „mało zagrożonego” odcinka przejął zmodernizowany stary fort VII dodatkowo wzmocniony zbudowanymi nieopodal dwoma półstałymi fortami piechoty.

Oprócz forów stałych w pozycji głównej wybudowano dużo obiektów międzypola: prochownie i koszary obronne, półstałe forty piechoty, baterie artyleryjskie, drogi forteczne, wały i rowy międzyforteczne. Szczególny nacisk położono na umocnienie odcinaka Kobylany-Koroszczyn oraz Łebiedziew-Żuki (grupa forteczna). Na miedzypolach fortów zlokalizowanych w rejonie tych wsi znajdowały się liczne stanowiska artyleryjskie oraz półstałe punkty oporu. Relikty tych obiektów są nadal widoczne zwłaszcza na odcinku południowym przedmościa.

Pozycja wysunięta powstała w ostatnim etapie rozbudowy twierdzy i stanowiła ostatni, najbardziej oddalony od centrum twierdzy pas obrony. Ten pierścień obrony tworzyły odcinki umocnione fortyfikacją polową (półstałe forty piechoty), systemy okopów, zasieków i pól minowych. W obszarze pozycji wysuniętej (pasie przesłaniania) rozmieszczono w działobitniach drewniano-ziemnych baterie strzelające na wprost przeznaczone do ognia czołowego i flankowego. Przeprowadzono także przecinki drzew i krzewów w obrębie przedpola oraz prace maskujące.

• Materiały źródłowe:
  | Fortyfikacja tom IV. Fortyfikacja rosyjska na ziemiach polskich. Materiał z konferencji naukowej. TPF 1996 |
  | Fortyfikacja tom XI. Fortyfikacje rosyjskie, Twierdze Dęblin i Brześć, fortyfikacje Lubelszczyzny. TPF 2000 |
  | Ekorozwój Gminy Terespol. Praca pod redakcją Prof. dr hab. inż. Stefana Kozłowskiego. Lublin 2002 |
  | Брестская крепость. В.Бешанов |
• Źródło map:
  | www.mapywig.org |